Króliki i świnki morskie zimą na zewnątrz: jak przygotować wybieg na zimę
Rano skrzy się pierwszy szron, a ty zastanawiasz się, czy twoje króliki nie marzną zimą na dworze i czy świnki morskie mogą dalej mieszkać w ogrodzie. Krótka odpowiedź: według Niemieckiego Związku Ochrony Zwierząt (Deutscher Tierschutzbund) zdrowe zwierzęta, które wcześnie w ciągu roku przyzwyczaiły się do życia na zewnątrz i żyją w grupie, mogą mieszkać na dworze przez cały rok. Najważniejsze są ocieplony, suchy domek, woda, która nie zamarza, i odpowiednio dostosowana karma. Przy okazji: ani króliki, ani świnki morskie nie zapadają w sen zimowy. Z tego artykułu dowiesz się, jak przygotować wybieg na zimę.
Czy króliki i świnki morskie mogą zimować na zewnątrz?
Tak, jeśli warunki są odpowiednie. Całoroczne trzymanie na zewnątrz jest zgodne z potrzebami tych zwierząt, ale wymaga dużo wiedzy i pracy. Żadne zwierzę nie powinno mieszkać na dworze samo, bo w grupie zwierzęta nawzajem się ogrzewają.
Czego potrzebują króliki
W swojej ulotce o całorocznym utrzymaniu królików na zewnątrz (po niemiecku) Tierschutzbund zaleca co najmniej dwa, a najlepiej trzy do pięciu królików. Wybieg powinien mieć co najmniej sześć metrów kwadratowych, być solidnie zakotwiczony i zabezpieczony przed drapieżnikami, tak aby nie dostała się do niego ani kuna, ani lis i aby nikt nie uciekł. Niemiecki związek branży zoologicznej ZZF (Zentralverband Zoologischer Fachbetriebe) w swoich wskazówkach dotyczących królików na wybiegu zewnętrznym (po niemiecku) radzi ponadto zaszczepić króliki przeciwko myksomatozie i RHD, ponieważ mogą mieć kontakt z dzikimi królikami. Czego jeszcze potrzebują króliki, przeczytasz w naszym artykule o podstawach opieki nad królikami.
Czego potrzebują świnki morskie
Według ulotki Tierschutzbundu o utrzymaniu świnek morskich na zewnątrz (PDF, po niemiecku) świnki morskie najlepiej czują się w grupie od trzech do dziesięciu zwierząt. Dla trzech–czterech świnek trzeba przewidzieć co najmniej cztery metry kwadratowe, a na każdą kolejną pół metra kwadratowego więcej. Siatka musi mieć drobne oczka. Do życia na zewnątrz nadają się przede wszystkim rasy krótkowłose. Pamiętaj też, że świnki morskie są bardziej wrażliwe na zimno niż króliki, bo nie wyrasta im tak ciepłe zimowe futro. Ich domek musi więc koniecznie być chroniony przed mrozem i dobrze ocieplony. Więcej o tym, jak przygotować się na przyjęcie świnek, znajdziesz w naszej liście kontrolnej przed zakupem świnki morskiej.
Które zwierzęta powinny raczej zimować w domu
Nie każde zwierzę nadaje się do zimowania w ogrodzie. Tierschutzbund wymienia w przypadku obu gatunków młode zwierzęta, samice z młodymi i zwierzęta chore. W przypadku królików ZZF dodaje:
- seniorów od około piątego roku życia
- samice w ciąży
- zwierzęta z osłabioną odpornością
- rasy długowłose, takie jak króliki teddy, które źle znoszą wilgoć i zimno
Ile średnio żyją króliki i świnki morskie, dowiesz się z naszego artykułu o długości życia zwierząt domowych. Starsze i zbyt chude zwierzęta, które od dawna mieszkają na zewnątrz, obserwuj zimą szczególnie uważnie.
Przeprowadzka na dwór teraz? Dlaczego jesienią jest już za późno
Jeśli twoje zwierzęta do tej pory mieszkały w domu, z przeprowadzką poczekaj do wiosny. Tierschutzbund zaleca stopniowe przyzwyczajanie ich do życia na zewnątrz wiosną. Na noc zwierzęta zostają na dworze dopiero wtedy, gdy nie ma już przymrozków przy gruncie, zwykle od połowy maja. Od września jest już za późno. Wtedy lepiej, żeby zostały w domu jeszcze przez pół roku. Również ZZF podkreśla w przypadku królików: nie wyprowadzaj ich na zewnątrz w środku zimy, a zwierzęta, które już mieszkają na dworze, nie powinny przenosić się tam i z powrotem między ogrzewanym mieszkaniem a ogrodem.
© magnific.com
Jak przygotować wybieg na zimę: lista kontrolna
Miejsce i ochrona przed pogodą
Ustaw domek w zakątku osłoniętym od wiatru. Część wybiegu powinna być zadaszona, żeby twoje zwierzęta mogły wychodzić na zewnątrz i nie moknąć nawet w deszcz i śnieg. Boki, z których najczęściej wieje i pada, możesz na zimę dodatkowo osłonić. Ruch rozgrzewa i utrzymuje w formie, dlatego także zimą twoje zwierzęta potrzebują stałego dostępu do wybiegu. Pomysły na zajęcia znajdziesz w artykule o bezpiecznych zabawkach dla królików.
Ocieplenie domku
Domek musi być suchy, osłonięty od przeciągów, dobrze ocieplony i zabezpieczony przed drapieżnikami. Tierschutzbund zaleca drewno o grubości co najmniej 15 milimetrów albo wyłożenie wnętrza styropianem lub innym materiałem izolacyjnym, a do tego podwyższony poziom i lekko przesunięte wejście. Domek powinien pomieścić wszystkie zwierzęta, ale nie może być za duży, żeby nie uciekało z niego zbyt dużo ciepła. W przypadku królików ZZF dodaje: zwierzęta nie mogą mieć możliwości obgryzania styropianu, podwójna podłoga albo konstrukcja bez bezpośredniego kontaktu z gruntem zapobiega gromadzeniu się wilgoci, a podczas mrozów możesz czasowo zasłaniać wejścia materiałem. Mimo to ważna jest wymiana powietrza, bo skraplająca się para wodna może prowadzić do pleśni.
Ściółka, siano i słoma
Wyściel domek grubą warstwą ściółki i dołóż słomę oraz siano, które chronią przed zimnem. Do ocieplenia nadaje się też papier gazetowy. Wszystko musi pozostać suche: gdy tylko coś zamoknie, wymień to. Mulcz z kory wchłania wilgoć i dodatkowo izoluje. Najlepiej urządź też miejsce karmienia w domku, żeby w zimne dni nikt nie musiał wychodzić na jedzenie.
Woda zimą: co zrobić, gdy zamarza?
Woda musi być dostępna także podczas mrozu. Tierschutzbund radzi regularnie wymieniać zamarzniętą wodę. ZZF zaleca w przypadku królików kontrolowanie wody kilka razy dziennie, gdy temperatura spada poniżej zera. Z poidełek smoczkowych z metalową rurką lepiej podczas mrozów zrezygnować, bo język może do nich przymarznąć. Miska w ocieplonym domku zamarza wolniej niż poidło stojące na zewnątrz.
Karmienie zimą: energia, witamina C i nic zamarzniętego
Zwierzęta mieszkające na zewnątrz potrzebują zimą więcej energii. Dlatego od jesieni dawaj im dużo energetycznej karmy, żeby mogły zbudować zapasy tłuszczu, a do tego dużo zieleniny bogatej w witaminę C. Jest to szczególnie ważne w przypadku świnek morskich, bo ich organizm nie potrafi sam wytwarzać witaminy C. Siano musi być dostępne zawsze. Świeże owoce i warzywa podawaj tylko w takich ilościach, które zostaną od razu zjedzone, bo zamarznięta lub zbyt zimna karma może obciążać żołądek i jelita.
Pomysły na jadłospis znajdziesz w naszych artykułach o karmieniu królików i w ziołowym ABC dla świnek morskich. Czego nie dawać do miski, przeczytasz w artykule Czego króliki nie powinny jeść. A drzewko do karmienia wniesie trochę urozmaicenia w szare zimowe dni.
Pilnuj temperatury w domku
Źródła fachowe nie podają konkretnej temperatury na zewnątrz, przy której króliki lub świnki morskie trzeba zabrać do domu. Tierschutzbund podaje jednak wartość orientacyjną dla wnętrza domku: temperatura w nim nie powinna spadać poniżej 0 °C.
W bardzo zimne noce według Tierschutzbundu może pomóc podłożona pod spód poduszka grzewcza. W przypadku świnek morskich Weterynaryjne Stowarzyszenie na rzecz Ochrony Zwierząt (Tierärztliche Vereinigung für Tierschutz, TVT) w swojej ulotce o utrzymaniu świnek morskich (PDF, po niemiecku) wymienia w razie potrzeby także źródło ciepła, takie jak lampa na podczerwień. Zadbaj wtedy o odpowiednią odległość i o to, by zwierzęta zawsze mogły przejść w miejsce, które nie jest ogrzewane.
A co, gdy przychodzi siarczysty mróz? Nie zabieraj zdrowych, przyzwyczajonych do dworu zwierząt na chwilę do ciepłego domu, nawet na noc ani do zabawy. Tierschutzbund odradza to w przypadku obu gatunków, bo nagła zmiana temperatury jest dla nich większym stresem niż zimno na zewnątrz. ZZF mówi to samo w odniesieniu do królików. Inaczej jest ze zwierzętami chorymi lub osłabionymi: one powinny najpierw trafić do weterynarza. Potem na przykład lecznica weterynaryjna dr. Sommera (po niemiecku) zaleca dla świnek morskich pomieszczenie, w którym nie ma mrozu, ale które nie jest ogrzewane, na przykład pralnię albo piwnicę, najlepiej razem z co najmniej jednym towarzyszem. Zwierzę, które zimą spędziło kilka dni w domu, nie powinno już tej zimy wracać na wybieg. Najlepiej omów to ze swoim weterynarzem.
Codzienna kontrola zdrowia: kiedy iść do weterynarza
Według ZZF zimą u królików szczególnie narażone są drogi oddechowe i moczowe. Wykorzystaj karmienie, żeby codziennie szybko rzucić okiem na zwierzęta: czy wszystkie normalnie jedzą i piją? Czy futro jest suche i czyste? Czy nie ma biegunki albo wycieku z nosa? Zimą regularnie waż swoje zwierzęta, bo kontrola wagi to dobry sposób na sprawdzenie ich zdrowia.
Jeśli zauważysz wyciek z nosa, biegunkę, brak apetytu albo mokre, posklejane futro, idź z pupilem do weterynarza. Jeśli zwierzę w ogóle nie je, to zawsze jest nagły przypadek.
Podsumowanie
Przy odrobinie przygotowań króliki i świnki morskie dobrze przetrwają zimę w ogrodzie. Oto twoja lista kontrolna do odhaczenia:
- zwierzęta zdrowe, żyją w grupie i są przyzwyczajone do życia na zewnątrz od wiosny
- króliki zaszczepione przeciwko myksomatozie i RHD
- domek ocieplony, suchy, bez przeciągów, z wymianą powietrza
- gruba warstwa ściółki, słoma i siano, mokry materiał od razu do wymiany
- wodę sprawdzasz kilka razy dziennie, bez poidełek smoczkowych z metalową rurką
- energetyczna karma, zielenina bogata w witaminę C, nic zamarzniętego
- termometr w domku, w środku nie poniżej 0 °C
- codzienny rzut oka na zwierzęta, regularne ważenie
Często zadawane pytania
Przy ilu stopniach mrozu muszę zabrać króliki lub świnki morskie do domu?
Ani Tierschutzbund, ani ZZF nie podają konkretnej temperatury na zewnątrz. Ważne jest, by w domku nie było zimniej niż 0 °C. Zdrowych, przyzwyczajonych do dworu zwierząt nie zabieraj na krótko do domu nawet podczas mrozu, tylko lepiej popraw ocieplenie i ściółkę.
Czy króliki marzną zimą na dworze?
Króliki lepiej znoszą zimno i śnieg niż upał. W grupie przytulają się do siebie w domku i nawzajem się ogrzewają. Warunkiem jest suchy domek bez przeciągów.
Czy mogę podczas mrozu zabrać zwierzęta na chwilę do domu?
Zdrowych zwierząt lepiej nie, bo zmiana między zimnem a ogrzanym powietrzem w mieszkaniu je stresuje. Jeśli zwierzę jest chore lub osłabione, zabierz je do weterynarza i zapytaj tam, gdzie powinno dochodzić do siebie. W przypadku świnek morskich lecznica dr. Sommera zaleca wtedy na przykład pomieszczenie wolne od mrozu, ale nieogrzewane.
Czy poidełka smoczkowe nadają się na zimę?
Podczas mrozu raczej nie. ZZF zwraca uwagę, że język może przymarznąć do metalowej rurki. Lepszym wyborem jest miska, którą sprawdzasz kilka razy dziennie.
Czy mata grzewcza w domku pomaga?
Tierschutzbund wymienia podłożoną pod spód poduszkę grzewczą jako pomoc w bardzo zimne noce. Twoje zwierzęta powinny jednak zawsze mieć możliwość przejścia w miejsce, które nie jest ogrzewane. Czy dany produkt się nadaje, sprawdzisz w informacjach producenta.
Czy króliki trzymane na zewnątrz trzeba szczepić?
ZZF zaleca szczepienie przeciwko myksomatozie i RHD, bo króliki w ogrodzie mogą mieć kontakt z dzikimi królikami. Kiedy szczepić i kiedy podać dawkę przypominającą, omów ze swoim weterynarzem.
